Lidershipi është “procesi i ndikimit të një grupi të avancuar drejt realizimit të qëllimeve të tij. Qëllimi është që të studiojnë lloje të ndryshme stilesh (stil lidershipi), për të ndjekur stilin më të përshtatshëm për të ndikuar pasuesit në një mënyrë më të mirë. Ne do mundohemi t’i krahasojmë dy stile të lidershipit (stilin demokratik dhe autoritativ), i cili do të bazohet në shqyrtim të literaturës. Terminologjia e stilit është afërsisht e barabartë me sjelljen e udhëheqësit. Është mënyra në të cilën lideri ndikon të tjerët (Luthans, 1977). Në dekadat e fundit, ekspertët e menaxhimit kanë pësuar një revolucion në mënyrën se si ata përcaktojnë udhëheqjen dhe cilat janë qëndrimet e tyre ndaj saj. Ata kanë shkuar nga një qasje shumë klasike autokratike, në një qasje shumë kreative, me pjesëmarrje. Stile të ndryshme të lidershipit ishin të nevojshme për situata të ndryshme.

  • Stili Demokratik (me pjesëmarrje) i Lidershipit

Stili i udhëheqjes demokratike quhet edhe stili pjesëmarrës, pasi inkurajon punonjësit të jenë pjesë e marrjes së vendimeve të tyre. Menaxheri demokratik i mban të punësuarit e tij/saj të informuar për gjithçka që ndikon punën e tyre, dhe ndarjen e vendimmarrjes dhe përgjegjësitë për zgjidhjen e problemeve. Ky stil kërkon që udhëheqësi të jetë trajner i cili ka fjalën e fundit, por mbledh informacion nga anëtarët e stafit para se të marrë një vendim. Udhëheqja demokratike, mund të prodhojë cilësi të lartë dhe punë me sasi të madhe për periudha të gjata kohore. Punonjësit përmes besimit që marrin, përgjigjen me bashkëpunim, shpirt ekipor dhe moral të lartë (Khan et al., 2015). Në mënyrë tipike lideri demokrat:

  1. Zhvillon plane për t’i ndihmuar punonjësit të vlerësojnë punën e tyre
  2. Lejon punonjësit të përcaktojnë qëllimet
  3. Inkurajon punonjësit që të rriten në punë dhe të promovohen
  4. Njohja dhe inkurajimi i arritjeve
  • Përshkrimi i Lidershipit Autoritativ

Stili i udhëheqjes autoritative, do të thotë që një lider komunikon me pasuesit e tij se cilat detyra duhet të kryhen për të arritur një qëllim. Ky lloj i liderit nuk ka nevojë të motivojë pasuesit, pasi parashikohet se ata janë të motivuar për të marrë punën e bërë. Në këtë lloj lidershipi, i cili është i ngjashëm me udhëheqjen detyruese, pasuesit janë të motivuar, por ata nuk e njohin punën, kështu që ata janë të gatshëm të marrin udhëzime dhe të mësojnë se si ta kryejnë punën në mënyrë efikase (Northouse, Ch, 2012). Këta udhëheqës konsiderohen si kontrollues. Ndjekësit duhet të kryejnë detyrat në mënyrën që udhëheqësi ka përcaktuar. Udhëheqësit kanë shpresa të qarta se si dhe kur duhet të bëhet puna. Zakonisht, vendimmarrja e udhëheqësit autoritativ nuk është shumë krijuese. Ky lloj i udhëheqjes zvogëlon përkushtimin e ndjekësit drejt një detyre (Lazar, 2006). Ndjekësit nuk lejohen të marrin pjesë në procesin e vendimmarrjes. Ata duhet të kryejnë udhëzimet nga udhëheqësi për të marrë punën e bërë. Këta ndjekës, kanë pak mundësi për të zhvilluar kreativitetin e tyre. Ndonjëherë ata kanë frikë të pushohen nga puna dhe për këtë arsye kryejnë detyra të caktuara. Stili i udhëheqjes autoritativ është i pranishëm në shumë organizata. Ndjekësit e dinë vetëm një sasi të vogël informacioni, në varësi të besimit që lideri ka krijuar me ta, dhe udhëheqësi është ai që di gjithçka. Udhëheqësit kanë tendencë të mbikëqyrin rreptësisht pasuesit e tyre. Udhëheqja autoritative konsiderohet e dobishme kryesisht në ushtri dhe burgje, pasi njerëzit duhet t’i zbatojnë rregullat në mënyrë shumë strikte. Prandaj, udhëheqësit autoritativë nuk krijojnë kanale komunikimi. Kjo udhëheqje është e rreptë, ku udhëheqësit duan që pasuesit të binden ndaj rregullave pa argumentim. Ai ka kontroll të centralizuar, ku vetëm lideri merr vendimin (Mind Tools Ltd, 2012).

Këto dy stile janë të kundërta njëri me tjetrin, pasi që stili demokratik bazohet në bashkëpunim, kurse stili autoritativ bazohet në urdhëra të cilat nuk diskutohen, por vetëm ekzekutohen. Përkundër kësaj, secili prej këtyre stileve gjen zbatim në situata të caktuara.


Autore:

Doruntina Sojeva


Referencat:

Khan, M., Khan, I., Qureshi, Q., Ismail, H., Rauf, H., Latfi, A & Tahir, M. (2015). The Styles of Leadership: A Critical Review. Public Policy and Administration Research, 5 (3).

Lazar, M. (2006, July 28). Why some workers lack creativity, leadership. Research Gate.

Luthans, F. (2002). Organizational Behavior. Mc Graw_Hill (New York).

Mind Tools Ltd. (2012). Leadership Styles. Marrë nga:

Northouse, P.G. (2012). Leadership: Theory and Practice. Thousand Oaks, CA: Sage Publications. (Sixth edition).