Frymëmarrja nuk është vetëm për oksigjen; tani lidhet me funksionin e trurit dhe sjelljen!

Shkencëtarët e Northwestern Medicine kanë zbuluar për herë të parë se ritmi i frymëmarrjes krijon aktivitet elektrik në trurin e njeriut, që rrit gjykimet emocionale dhe kujtesën.
Këto efekte mbi sjelljen varen në mënyrë kritike në qoftë se ju inhaloni ose nxjerrni frymë dhe nëse inhaloni përmes hundës ose gojës.

Në studim, individët ishin në gjendje të identifikojnë një fytyrë të frikësuar më shpejt nëse ata e thithnin frymën në krahasim me nxjerrjen e saj. Po e njëjta gjë ndikonte edhe te mbajtja në mend e objekteve. Efekti zhdukej nëse frymëmarrja ishte përmes gojës.

“Një nga gjetjet kryesore në këtë studim, është se ka një ndryshim dramatik në aktivitetin e trurit në amigdalë dhe hipokampus, gjatë inhalimit krahasuar me ekshalimin”, thotë autorja kryesore Christina Zelano, asistente profesore e neurologjisë në Universitetin Northwestern të Universitetit Feinberg të Mjekësisë. “Kur merrni frymë, ne zbuluam se po stimuloni neuronet në lëvoren e nuhatjes, amigdalën dhe hipokampusit, të të gjithë sistemit limbik”.

Shkencëtarët veriperëndimor zbuluan së pari këto dallime në aktivitetin e trurit gjatë studimit të shtatë pacientëve me epilepsi të cilët ishin caktuar për operacion të trurit. Një javë para operacionit, një kirurg implantoi elektroda në trurin e pacientëve për të identifikuar origjinën e krizave të tyre. Kjo u lejoi shkencëtarëve të fitojnë të dhëna elektro-fiziologjike drejtpërdrejt nga truri i tyre. Sinjalet e regjistruara elektrike, tregonin se aktiviteti i trurit luhatet me frymëmarrje. Aktiviteti ndodh në zonat e trurit ku përpunohen emocionet, kujtesa dhe erërat.
Ky zbulim bëri që shkencëtarët të pyesin nëse funksionet kognitive që lidhen zakonisht me këto zona të trurit – në veçanti përpunimi i frikës dhe kujtesa – mund të ndikohen gjithashtu nga frymëmarrja.

Amigdala është e lidhur fort me përpunimin emocional, në veçanti me emocionet e lidhura me frikën. Kështu që shkencëtarët pyetën rreth 60 subjekte për të marrë vendime të shpejta mbi shprehjet emocionale në mjedisin e laboratorit, ndërsa po regjistronin frymëmarrjen e tyre. Paraqitur me fotografi të fytyrave që tregojnin shprehje të frikës ose të befasisë, subjektet duhej të tregonin, sa më shpejt që të mundnin, se cilin emocion do e shprehnin çdo fytyrë. Kur përballeshin me fytyrat gjatë inhalimit, subjektet i njihnin më shpejtë fytyrat e frikësuara, se sa kur ishin në gjendje të ekshalimit. Kjo nuk vlente për fytyrat që shprehnin befasi. Këto efekte u zvogëluan kur subjektet kryenin të njëjtën detyrë duke marrë frymë përmes gojës së tyre. Kështu, efekti ishte specifik për stimujt e frikshëm, vetëm gjatë frymëmarrjes me hundë.

Gjetjet nënkuptojnë se frymëmarrja e shpejtë mund të jetë përparësi kur dikush është në një situatë të rrezikshme. “Nëse jeni në gjendje paniku, ritmi juaj i frymëmarrjes bëhet më i shpejtë. Si rezultat ju do të shpenzoni në mënyrë proporcionale më shumë kohë duke inhaluar frymë se kur jeni në gjendje të qetë. Kështu, përgjigja e lindur e trupit tonë për të frikësuar me frymëmarrje më të shpejtë mund të ketë një ndikim pozitiv në funksionimin e trurit dhe të rezultojë në përgjigje më të shpejtë ndaj stimujve të rrezikshëm në mjedis”, thotë Zelano.

Një tjetër zbulim i mundshëm i hulumtimit është në mekanizmat bazë të meditimit apo për të përqëndruar frymëmarrjen. Sipas Zelanos, kur ne marrim frymë, kemi një sens që sinkronizon oscillimet e trurit në të gjithë rrjetin limbik.

Përktheu:

Korab Mala

Referencat:

Rhythm of Breathing Affects Memory and Fear. (2016). Neurosciencenews: https://neurosciencenews.com/memory-fear-breathing-5699/?fbclid=IwAR0Cp1fp_2UZSoJOUUIF5yAgCorzvB3KnyqOwMokM8yBk3rUZb76cPBAcFw